تاریخچه 8 مارس (روز جهانی زن)
تاریخچه هشتم مارس به اواسط قرن نوزدهم بر میگردد. در هشتم مارس 1857، زنان کارگر پارچه باف در آمریکا بر علیه ستم و اسثمار بر خواستند. شرایط کار و زیست زنان کارگر وحشتناک بود؛ ساعات کار طولانی و کشنده، استثمار شدید، دستمزد اندک ومحروم بودن از هر گونه امکانات رفاهی و همچنین مسئولیت نگهداری و بزرگ کردن فرزندان ، کار بردگی خانه و رسیدگی به همسر ومردان خانواده را نیز بر عهده داشتند.
در نتیجه با اتحاد و همفکری خود طی حرکتی خود جوش به خیبانها ریخته و خواسته های انسانی خود را رو به جامعه و سرمایه داران مطرح نمودند . از جمله خواسته های آنان در این تجمع اعتراضی ،افزایش دستمزد، کاهش ساعات کار و بهبودی شرایط کار بود. این مبارزه، نقطه عطفی در تاریخ مبارزه زنان و کارگران در گوشه ای از دنیا بود .
8مارس 1857، انعکاس مبارزه و مقاومت زنانی بود ، که با شدت هر چه تمام تر به عرصه های مختلف تولید واستثمار سرمایه داری کشیده می شدند.این مبارزه در ذهن زنان آزادیخواه آمریکا باقی ماند. چندین سال پس از آن که هنگامی که مبارزات زنان برای تامین حقوق سیاسی و اجتماعی خود اوج گرفته بود به مناسبت پنجاهمین سالگرد 8 مارس دست به تظاهرات زدند .
در سال 1907 که جنبش کارگری و سوسیالیستی به پدیده ای بین المللی تبدیل گشته بود .عده کثیری از زنان کارگر و روشنفکران انقلابی در صفوف این جنبش مبارزه میکردند .در میان آنان پیشروانی بودند که بر ضرورت مبارزه ای پیگیر و مشخص بر علیه ستم جنسی و مبارزه برای برابری اجتماعی ،اقتصادی و سیاسی زن ومرد تاکید میکردند . انها این شیوه از مبارزه را برگزیدند تا نشان دهند که این بخش از مبارزه نیز جزئی لاینفک ، مهم و غیر قابل انکار برای رهائی از ستم و استثماراین طبقه است . انان دریافته بودند که نباید در این عرصه از مبارزه نیز درنگ کرد. اساس و پشتوانه فعالیت این پیشروان ، مبارزات در حال گسترش زنان اروپا و آمریکا بود که مسئله زنان را به مثابه یک مسئله فوری و جدی در دستور کار خود قرار داده بود .
بحث انتخاب روزی از سال به عنوان" روز زن" اولین بار در جریان مبارزه زنان نیویورک با شعار "حق رای برای زنان" پیش کشیده شد . این شعار گستره ای وسیع داشت و تمامی زنان از طبقات مختلف را در بر می گرفت. زنان زیر لوای این شعار هویت اجتماعی و انسانی خود را تعقیب میکردند . حقیقتی که در نظامهای مرد سالار برای قرنها نادیده گرفته شده بود . حدود دو هزار تن از زنان تظاهر کننده در 23 فوریه 1909 پیشنهاد کردند هر سال در یکشنبه آخر فوریه تظاهراتی سراسری در آمریکا به مناسبت" روز جهانی زن " برگزار شود.
در سال 1910،" دومین کنفراس زنان سوسیالیست"که کلارا زتکین یکی از رهبران ان بود به مسئله تعیین" روز جهانی زن" پرداخت. باید روزی مشخص که دارای تاریخچه ای مشخص از مبارزه بود برای این روز انتخاب میشد . زنان سوسیالیست اتریش " اول ماه مه " قبلا پیشنهاد کرده بودند .اما"اول ماه مه" جایگاه و مفهومی داشت که میتوانست که میتوانست اهمیت و جایگاه مبارزه مشخص بر سر مسئله زن را تحت الشعاع قرار دهد. زنان سوسیالیست آلمان 19 مارس را پیشنهاد کردند این روز مصادف با مبارزه انقلابی مردم در سال 1848 علیه رژیم پادشاهی پروس بود که منجر به عقب نشینی صوری حکومت در 19 مارس همان سال بویژه در مورد مطالبلت زنان شد ." دومین کنفرانس زنان سوسیالیست " روز 19 مارس 1911 را به عنوان اولین مراسم روز زن تعیین نموداما تصمیم نهائی برای تعیین روز جهانی زن را به بعد موکول کرد. بعد از منتشر نمودن قطعنامه کنفراس و تعیین روز جهانی زن در آن انتر ناسیونال دوم( تشکیلات بین المللی احزاب سوسیالیست و جنبشهای کارگری آن دوران) از این تصمیم پشتیبانی نموده و نخستین تشکیلاتی بود که این روز را به رسمیت شناخت. بدون شک برای اینکه این روز مقبولیت عام پیدا کند نیاز به زمان، کار و فعالیت بیشتری بود.
19 مارس 1911 فرا رسید. تمام خیابانهای اتریش ، آلمان، سوئیس و دانمارک با رژه قدرتمندانه زنان به لرزه در آمد. تعدا زنان تظاهر کننده در اتریش به 30 هزار نفر میرسید. "روز جهانی زن " نظام نابرابر و استثمار گر را به مصاف طلبید. نیروهای پلیس با یورش به صفوف زنان تظاهر کننده تعدادی از آنان را دستگیر نمودند. از همان نخستین روز جهانی زن معلوم شد که سازشی با این نظام وجود ندارد .
دبیرخانه بین المللی زنان ( یکی از نهادهای انترناسیونال دوم) در سال 1913هشتم مارس رابه یادمبارزات زنان کارگر نساجی در آمریکا به عنوان "روز جهانی زن" اعلام کرد. در همان سال زنان زحمتکش آگاه و زنان روشنفکر انقلابی در روسیه و اروپا 8 مارس را به صورت میتینگ و تظاهرات برگزار کردند.
درسال 1914سیستم سرمایه داری جهان را به کام جنگ جهانی اول کشید. حکومتها در کشورهای اروپائی مردم کشور خود را ترغیب به کشتار انسانهای کشورهای رقیب میکردند. این جنگ بر جنبش زنان ، خواستها و شعارهای آنان نیز تاثیر گذاشت . زنان انقلابی تلاش کردند 8 مارس 1915و1916 را زیر لوای شعار مشترک "علیه جنگ" برگزار کنند. سیاست اصلی آنها جلوگیری از شرکت مردم در جنگی بود که فقط منافع دولتهای سرمایه داری را در بر داشت. در کشورهای درگیر جنگ اقشار و توده های مختلف مردم به گروههای موافق و مخالف جنگ تقسیم میشدند . جنبش زنان نیز از تحولات و جهت گیریهای سیاسی این جوامع که خود زاده آن بود به دور نبود. به همین دلیل انشعابی در آن به وجود آمد که مانع برگزاری گسترده و سراسری "روز جهانی زن " شد.
در سال 1917 بار دیگر جنبش زنان پا گرفت. تظاهرات زنان کارگر پتروگراد علیه جنگ، گرسنگی و تزاریسم نخستین جرقه های انقلاب را به وجود آورد کارگران شهر در پشتیانی از این تظاهرات ،اعلام اعتصاب عمومی کردند.8 مارس 1917به نقطه عطفی در تاریخ این کشورتبدیل شد.
"کنفرانس زنان انترناسیونال سوم" سال 1921 در مسکو برگزار شد در این کنفرانس 8 مارس به عنوان" روز جهانی زن" تصوب شد. این کنفرانس، زنان جهان را برای مبارزه علیه نظام موجود تا تحقق خواسته هایشان فرا خواند . و تا کنون در اقصی نقاط عالم در شرایط متفاوت زنان ومردان برابری طلب این روز را گرامی داشته اند ومی دارند.و مارش میلیونی انسانهای معترض به این جهان وارونه وتوحش سرمایه داری اسمان، سود پرستی و استثمار را برای هزارمین بار در تاریخ مبارزات طبقاتی خواهد لرزاند.زنده باد 8 مارس-زنده باد سوسیالیسم...
روزا شفیعی.9/12/1385